Wpis blogowy

Odpowiedzialność przewoźnika – konwencja CMR w praktyce

firma transportowa

19 września, 2022

Rząd ciężarówek na drodze – e-tollgps.pl

W transporcie drogowym towarów występują różnego typu ryzyka. Jednym z najpowszechniejszych jest uszkodzenie przewożonego ładunku, na przykład w wyniku jego niewłaściwego zabezpieczenia. Kwestia, kto odpowiada za zniszczony towar oraz jaka dokładnie jest odpowiedzialność przewoźnika, jest precyzyjnie regulowana przepisami, między innymi konwencją CMR.

Co to jest konwencja CMR?

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z 1956 roku to akt prawny, który umożliwia wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. W Polsce umowa ta została ratyfikowana w 1962 roku. Przystąpiły do niej prawie wszystkie europejskie kraje. Dzięki wprowadzeniu konwencji CMR ujednolicono wiele istotnych kwestii związanych z transportem drogowym, w tym z:

  • odpowiedzialnością przewoźnika,
  • trybem skarg i reklamacji,
  • roszczeniami wynikającymi z umowy przewozu,
  • relacjami pomiędzy państwami, które przystąpiły do konwencji CMR,
  • dokumentacją przewozową.

Zapisy konwencji stosuje się do wszelkich umów na przewóz drogowy zarobkowy niezależnie od miejsca zamieszkania i przynależności państwowej stron. Jest tak, jeżeli miejsce przyjęcia przesyłki do przewozu i miejsca przewidziane dla jej dostawy znajdują się w dwóch różnych krajach.

Na sądy oraz organy stron konwencja CMR nakłada obowiązek stosowania jej postanowień. Przepisy konwencji zostały przyjęte w dwóch językach, angielskim oraz francuskim. Oficjalne tłumaczenie na język polski w tym wypadku pełni rolę pomocniczą

Jakich przewozów nie obejmuje CMR? Umowa międzynarodowa nie obowiązuje w odniesieniu do umowy spedycji, czyli w przypadku, kiedy przedmiotem umowy nie jest wykonywanie przewozu, a jedynie jego organizacja. Z listu CMR wyłączony jest również transport:

  • przesyłek pocztowych,
  • zwłok,
  • rzeczy należących do przesiedleńców.

Pozostałe przewozy wykonywane w celach zarobkowych muszą być zgodne z przepisami CMR.

Konwencja CMR w praktyce

W praktyce jedną z najważniejszych kwestii wynikających z konwencji CMR jest konieczność sporządzenia listu przewozowego, w którym muszą znajdować się wszelkie dane przewoźnika, odbiorcy oraz informacje o zawartości ładunku. Taki dokument (który potocznie nazywa się CMR-ką) zawsze występuje w trzech identycznych egzemplarzach, z których wszystkie mają taką samą moc prawną. Jeden otrzymuje nadawca, drugi odbiorca, trzeci natomiast pozostaje u przewoźnika. Czwarta kopia może być czasami wykorzystywana do celów administracyjnych.

Jeśli zastanawiasz się, czego dotyczy konwencja CMR w praktyce, to właśnie list przewozowy jest jej kluczowym elementem i właściwie jedynym, o jaki muszą zadbać osoby zajmujące się transportem drogowym.

Warto jednak wiedzieć, że w konwencji CMR odpowiedzialność przewoźnika nie jest wyłączna. Rozkłada się ona na dwa podmioty – nadawcę i przewoźnika. Firma nadająca zamówienie odpowiada między innymi za szkody wynikające z nieprawidłowości w zakresie uzupełnienia listu przewozowego. Przykładem może być niewłaściwe zabezpieczenie towaru, który uległ uszkodzeniu.

Jeśli jednak straty wynikają z winy firmy transportowej, może nastąpić obciążenie przewoźnika za uszkodzenie towaru. Tryb skarg i reklamacji jest regulowany przepisami CMR.

Przeczytaj: Skuteczne sposoby zabezpieczenia ładunku podczas transportu, by uniknąć takich sytuacji.


Konwencja CMR dotyczy wszelkich umów związanych z przewozem drogowym, niezależnie od tego, w jakim kraju europejskim mieści się siedziba nadawcy i odbiorcy. Przyjęcie konwencji uprościło i ujednoliciło wiele kwestii, w tym tych związanych z odpowiedzialnością przewoźnika za uszkodzenie lub zgubienie ładunku.

Konwencja CMR a odpowiedzialność przewoźnika

Odpowiedzialność cywilna przewoźnika dotyczy określonych sytuacji związanych z drogowym przewozem towarów. Co istotne, odpowiada on za ładunek od momentu jego przyjęcia aż do momentu wydania osobie uprawnionej. Zatem jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka.

Czego konkretnie dotyczy odpowiedzialność przewoźnika? Zgodnie z art. 17 ust. 1 konwencji CMR, czyli Konwencji o Umowie Międzynarodowego Drogowego Transportu Towarów, odpowiada on za:

  • całkowite zaginięcie towaru,
  • częściowe zaginięcie towaru,
  • uszkodzenie towaru,
  • opóźnienie w dostawie towaru.

Konwencja CMR przewiduje jednak pewne wyjątki od odpowiedzialności. Przewoźnik może częściowo lub całkowicie uwolnić się od odpowiedzialności, nawet jeśli dojdzie do uszkodzenia, zaginięcia czy opóźnienia w dostawie towaru.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 Konwencji CMR przewoźnik jest zwolniony od tej odpowiedzialności, jeżeli zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie jest wywołane:

  • winą osoby uprawnionej (nadawcy lub odbiorcy),
  • zleceniem osoby uprawnionej niewynikającym z winy przewoźnika,
  • wadą własną towaru,
  • okolicznościami, których przewoźnik nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł zapobiec.

Udowodnienie, że zaszły wyżej wymienione okoliczności, należy do obowiązków przewoźnika. Dlatego tak ważne jest, by wszystkie wątpliwe kwestie zawrzeć w liście przewozowym. Może to uchronić osobę wykonującą transport przed konsekwencjami prawnymi, na przykład przed obciążeniem przewoźnika za uszkodzenie towaru.

Szukasz specjalistów w dziedzinie organizacji transportu drogowego? Potrzebujesz wsparcia w monitorowaniu floty? Skontaktuj się z nami i dowiedz więcej. Dostarczamy wygodne rozwiązania w dziedzinie wnoszenia opłat drogowych, kontroli pracy kierowców i wielu innych zagadnień. Sprawdź!

Podobne Wpisy